Köpeğinin Tüylerinden İlham Alıp Dünyayı Değiştirdi: "Cırt Cırt"ın Hikayesi Bazen doğa, en karmaşık mühendislik problemlerinin cev...
Köpeğinin Tüylerinden İlham Alıp Dünyayı Değiştirdi: "Cırt Cırt"ın Hikayesi
Bazen doğa, en karmaşık mühendislik problemlerinin cevabını gözümüzün önüne, hatta bazen pantolonumuzun paçasına kadar getirir. Ayakkabılarımızdan montlarımıza, tansiyon aletlerinden NASA astronotlarının kıyafetlerine kadar her yerde kullandığımız "Cırt Cırt Bant"ın (Velcro), aslında inatçı bir ot sayesinde bulunduğunu biliyor muydunuz?
Her şey, İsviçreli bir mühendisin doğa yürüyüşüne çıkmasıyla başladı.
Doğadaki İnatçı Mucize
Yıl 1941. İsviçreli mühendis George de Mestral, köpeğiyle birlikte Alplerde bir av gezisine çıktı. Eve döndüğünde hem kendi pantolonunun hem de köpeğinin tüylerinin pıtrak (dulavrat otu) dikenleriyle kaplandığını fark etti.
Bu dikenleri temizlemek tam bir işkenceydi. Çekiştiriyor, zorluyor ama dikenler bir türlü bırakmıyordu. Çoğu insan olsa sinirlenip dikenleri çöpe atardı ama Mestral'in mühendislik merakı ağır bastı.
Mikroskop Altındaki Sır
Mestral, bu inatçı dikenlerden birini alıp mikroskobunun altına koydu. Gördüğü şey onu büyüledi. Dikenlerin ucunda, kumaşın veya tüylerin ilmeklerine geçip sıkıca tutunan binlerce minik "kanca" vardı.
Doğanın mekanizması basitti: Bir tarafta "kancalar", diğer tarafta "ilmekler" (halkalar) vardı. Mestral, "Eğer ben de bu sistemi yapay olarak üretebilirsem, fermuara rakip, bozulmayan bir bağlama sistemi yapabilirim" dedi.
İsmi Nereden Geliyor?
Mestral bu icadı geliştirmek için tam 10 yıl uğraştı. Sonunda naylon ve polyester kullanarak bu kanca-ilmek sistemini kopyalamayı başardı.
İcadına Fransızca "Kadife" (Velours) ve "Kanca" (Crochet) kelimelerinin birleşiminden oluşan VELCRO adını verdi. Biz ise onu halk arasında çıkardığı sesten dolayı "Cırt Cırt" olarak benimsedik.
NASA Sayesinde Ünlendi
İlk başlarda tekstil firmaları bu icadı "çirkin" bulup kullanmak istemedi. Ancak 1960'larda NASA, uzay yarışına girdiğinde astronotların kıyafetlerini giyip çıkarmasının ve yerçekimsiz ortamda eşyaların uçup gitmemesinin en kolay yolunun Velcro olduğunu keşfetti.
Apollo görevlerinde astronotlar her şeyi cırt cırtlarla sabitledi. NASA kullanınca, bu teknoloji bir anda tüm dünyada moda oldu.
Bugün ayakkabısını bağlamaya üşenen çocuklardan, uzaydaki astronotlara kadar herkes George de Mestral'in o gün köpeğinin tüylerine yapışan dikene duyduğu meraka minnettar. Doğa en büyük mucittir, yeter ki bakmasını bilelim.
YORUMLAR